Gelukkiger worden, kan het?

Tag Archives: happiness

istock_000005034703xsmall

Inmiddels is de maand november begonnen, wat betekent dat we al in de laatste week zitten van blog en zijn aanbeland bij mijn laatste post. In de afgelopen vier weken heb ik een kijkje kunnen nemen in de wereld van geluk. Ook probeerde ik voor mezelf een pad naar geluk te vinden. Een mooi moment om de balans op te maken.

Mijn doel van dit blog was aan de ene kant meer te weten komen over geluk en aan de andere kant kijken of ik voor mezelf een concrete weg naar geluk kon vinden. Allereerst ging ik op zoek naar een definitie van geluk, die zocht ik in de geschiedenis en bij geluksexpert Ruut Veenhoven. De ‘geluksprofessor’ definieerde geluk als levensvoldoening en vertelde ook dat je daar zelf invloed op kan uitoefenen. Gelukkiger worden, kan het? Ja, het kan!

Vervolgens was het de beurt aan de weg naar geluk. Dit heb ik geprobeerd op zoveel mogelijke invalshoeken te bekijken. Zo heb ik een avondje meegedaan aan een les mindfulness, waar ik leerde om me meer in the moment te leven. Ook bekeek ik geluk in het boeddhisme en christendom én sprak ik met een docent die het vak gelukskunde geeft.

Hoogtepunt

Het interview met The Godfather of Happiness Studies, Ruut Veenhoven, was wel het hoogtepunt in mijn zoektocht naar geluk. De hoogleraar doet al ruim veertig jaar onderzoek naar het verschijnsel geluk en was dan ook de ideale bron voor mijn onderzoek. Hij vertelde mij onder meer dat je jouw geluksniveau echt kan verbeteren en dat er ook bepaalde tools voor zijn om gelukkiger te worden.

Mijn weg naar geluk

Door middel van dit blog wilde ik ook een kijkje nemen in mijn eigen geluk en of dat beter kon. Door middel van het dagboek binnen de gelukswijzer kwam ik erachter dat ik op mijn (relatief) ongelukkigst ben, wanneer ik iets alleen doe. Sporten (met teamgenoten) en uitgaan met vrienden staan bovenaan het lijstje waar ik het meest gelukkig van word. Combineer dat met de lessen die ik bij mindfulness en van het boeddhisme heb geleerd (leef in het nu), heb ik besloten om de komende tijd minder gefocust te zijn op apparaten als mijn mobiele telefoon, maar meer uit mijn eigen wereldje moet stappen.

Advertisements

tumblr_m28j5xAQCu1r9umodo1_500

Veel mensen zoeken (én vinden) hun geluk in hun geloof. De bijbel, afgeleid van het Griekse βιβλια oftewel boeken, is het boek van de christenen en bestaat uit het Oude Testament en het Nieuwe Testament. Beide delen zijn verzamelingen boeken, die zijn geschreven door ongeveer veertig verschillende mensen.  In Spreuken, het boek met spreuken van koning Salomo van Israël, staat over geluk:

“Wie zijn verstand gebruikt, heeft zijn leven lief, wie zich laat leiden door inzicht, is geluk op het spoor.”

In de tijden van het vroege christendom werd geluk pas aan het eind van een duidelijk gemarkeerde weg bereikt. Maar anders dan bij de Grieken en Romeinen was geluk geen beloning voor individuele inspanningen. Het was Gods genade die bepaalde of iemand uitverkoren was om gelukkig te worden. Dat geluk werd uiteraard niet op een presenteerblaadje gelegd in het aardse leven, maar daar kwam je pas achter in het hiernamaals.

Oude Testament en de bijbel

Het verhaal van Adam en Eva (Oude Testament) maakt duidelijk waar de menselijke zwakte ligt. De mens is overmoedig en laat zich verleiden door het kwaad. De mens zal nooit zélf dit kwaad kunnen uitwissen. De redding van de mens ligt in de hand van God en gelukkig heeft Hij (later) zijn zoon (Jezus van Nazareth) gestuurd die wel in staat was om de verzoekingen van de duivel te weerstaan.

Moderne theologen wijzen erop dat het verhaal ook zo gelezen kan worden dat de mens zelf een belangrijke bijdrage kan leveren aan een gelukkig bestaan, nu en in de toekomst. Juist het Adam en Eva-verhaal laat zien dat de mens keuzes kán maken in zijn leven en dat het goede óók aanwezig is in deze wereld. Om een gelukkig bestaan – nu en in de toekomst – te realiseren, hebben we God nodig, maar zeker ook de mens zelf. De mens kan zélf een belangrijke bijdrage leveren aan een gelukkig bestaan.

Verderop in de bijbel gaat het zelfs nog een stapje verder. In Psalm 4 bijvoorbeeld wordt de vraag: wie maakt ons gelukkig, gesteld en beantwoord: ‘Heer, laat het licht van uw gelaat over ons schijnen. In u vindt mijn hart meer vreugde dan de machtigen in hun koren en wijn.’ Waar je uit kunt concluderen dat in het christendom alleen de Heer jou echt gelukkig kunt maken.


aristoteles

‘Happiness depends on ourselves.’ – Aristoteles

De eerste naam die we tegenkomen bij het onderzoek naar geluk is de Griekse filosoof Aristoteles. De Griek is de eerste en enige denker uit zijn tijd die geluk verankert als centraal doel van het menselijk leven en een doel op zich. Als gevolg besteedt hij meer tijd aan het onderwerp van geluk dan enige denker voorafgaand aan de moderne tijd.

Aristoteles is een van de grootste denkers uit de geschiedenis van de westerse wetenschap en filosofie die bijdragen leverde aan logica, metafysica, wiskunde, natuurkunde, biologie, plantkunde, ethiek, politiek, landbouw, geneeskunde, dans en theater. Hij was een leerling van Plato, die op zijn beurt studeerde onder Socrates.

De filosoof was dus een van de eerste die zich bezighield met geluk. Zijn eerste vraag was wat er werd bedoeld met het woord ‘geluk’, of liever, de oude Griekse equivalent eudaimonia. Zijn tweede vraag was waar geluk gevonden kan worden, dat wil zeggen, wat is het da ons echt gelukkig maakt. Hij dacht dat het onmogelijk was de tweede vraag te beantwoorden, zonder naar de eerste te kijken.

Screen Shot 2013-11-01 at 16.17.40

De definitie die hij biedt is dat geluk het opperste goed is en het de waarde meet van alle menselijke activiteit. ‘Het is in het belang van het geluk’, schreef Aristoteles, ‘dat we allemaal doen wat we doen.’ Oftewel, alle dingen die wij doen, doen we om gelukkig te worden. Het is niet iets dat kan worden gewonnen of verloren in een paar uur, zoals aangename gevoelens. Volgens de Griekse filosoof kun je niet tussentijds zeggen dat je gelukkig bent, maar is het iets wat je aan het eind van jouw leven kan concluderen. Zoals Aristoteles zegt in Nicomachean Ethics:

‘For as it is not one swallow or one fine day that makes a spring, so it is not one day or a short time that makes a man blessed and happy.’

De hiërarchische visie op de natuur

Om het menselijk geluk te verklaren, baseert Aristoteles zijn visie op de natuur die hij heeft afgeleid van zijn biologische onderzoeken. Als we kijken naar de natuur, dan zien we dat er vier verschillende soorten dingen die in de wereld bestaan​​, ieder met een ander doel:

Mineralen: rotsen, metalen en andere levenloze dingen. Het enige doel dat deze dingen streven is om tot rust te komen . Ze zijn ” dom”, omdat ze levenloze objecten zijn zonder ziel.

Vegetatie: planten en andere dieren. Hier zien we een nieuw soort iets ontstaan, iets wat leeft. Omdat planten voeding en groei zoeken, hebben ze een ziel en kan zelfs gezegd worden dat ze voldaan zijn wanneer zij deze doelen bereiken.

Dieren: alle schepsels uit het dierenrijk die we bestuderen. Hier zien we een hoger niveau van leven ontstaan: dieren zoeken plezier en voortplanting en we kunnen zelfs praten over bijvoorbeeld een blije of verdrietige hond, in de mate dat ze gezond zijn en een prettig leven leiden.

Mens: wat maakt de mens ander dan dieren uit het dierenrijk? Volgens de Griekse filosoof: verstand. Alleen mensen zijn in staat om te handelen volgens principes en nemen daarmee verantwoordelijkheid voor hun keuzes. We kunnen Henkie de schuld  voor het stelen van de snoep omdat hij weet dat het verkeerd is, maar we zouden een dier niet kwalijk nemen omdat het dier niet beter weet.

Met ons verstand kunnen wij problemen oplossen, wat ons leven kwalitatief anders maakt dan die van planten en dieren. Het goede voor een mens is iets anders dan het goede voor een dier, omdat we verschillende mogelijkheden en capaciteiten bezitten.  Als volgt geeft Aristoteles deze definitie aan geluk:

‘…the function of man is to live a certain kind of life, and this activity implies a rational principle, and the function of a good man is the good and noble performance of these, and if any action is well performed it is performed in accord with the appropriate excellence: if this is the case, then happiness turns out to be an activity of the soul in accordance with virtue.’


Natuurlijk leuk en aardig allemaal, maar van interviews met een ‘geluksprofessor’ en een docent gelukskunde word je niet direct gelukkig (tevens ook niet ongelukkig). Ik hoor het jullie denken. Speciaal voor vandaag een artikel met drie manieren om geluk te stimuleren.

1. Doe iets aardigs voor een ander.

If you want others to be happy, practice compassion. If you want to be happy, practice compassion. ~ Dalai Lama

Door de jaren heen heeft onderzoek aangetoond dat iets aardigs doen voor een ander geluk stimuleert. Door iets aardigs te doen voor een ander maak je serotonine vrij in je hersens, dit is een stof die je gelukkiger maakt. Ook degene voor wie je het doet maakt de stof vrij en in groepen maken ook de mensen die het zien serotonine aan. Iemand helpen of iets aardigs doen is enorm effectief voor jezelf en de mensen om je heen.

2. Wees dankbaar.

Het uiten van dankbaarheid is eigenlijk een soort basis voor geluk en het is voor iedereen anders. Het is verbazing, waardering, iets van de zonnige kant bekijken, iemand bedanken in je leven, een god bedanken, het is je ‘zegeningen tellen’. Dankbaarheid is ook dingen niet als vanzelfsprekend zien, een vorm van mindfulness en een manier om om te gaan met lastige gebeurtenissen in het leven.

Dankbaarheid is vooral de tegenhanger van negatieve emoties. Het kan je humeur direct positief omschakelen en zodoende je dag en leven veranderen. Toch zien de meeste mensen dankbaarheid als iets wat je eigenlijk alleen uit wanneer je een cadeautje krijgt of iemand iets voor je doet.

3. Blijf genieten van positieve momenten in jouw leven.

Haal weer eens een mooi moment terug uit je leven of van de afgelopen tijd, samen, in een groep of alleen. Lach er om en geniet er weer van. Wetenschappers hebben een aantal jaren geleden aangetoond dat het terughalen van mooie herinneringen iemands humeur positief beïnvloedt. Dus de volgende keer als jij je weer loopt te ergeren aan files of vertragingen, denk dan aan de favoriete momenten van jouw vorige vakantie!

 

 

 


In mijn interview met Ruut Veenhoven van afgelopen week sprak de 70-jarige ‘geluksprofessor’ over een van zijn nieuwe projecten: De Gelukswijzer. Hij vertelde dat de website bedoeld is voor mensen die willen weten hoe gelukkig ze zijn ten opzichte van anderen en voor mensen die gelukkiger willen worden. ‘Op de Gelukswijzer vul je in wat voor iemand je bent’, vertelde Veenhoven. ‘ Vervolgens vul je in hoe gelukkig je bent en dat kun je dan vergelijken met dezelfde soort mensen.’ Tijd dus om als gelukszoeker mezelf aan te melden op de website.

Aangekomen op de website springt er meteen een grafiek in het oog, de Dagelijke Geluksindex(DGX). De DGX toont per dag het gemiddelde dagelijkse gelukscijfer (0-10) en het gemiddelde maandelijkse gelukscijfer (0-10) van alle deelnemers aan de GeluksWijzer. Vandaag, 20 oktober, is het gelukscijfer bijvoorbeeld een 6,2, ver onder het cijfer dat de gemiddelde Nederlander aan zijn/haar geluk geeft, een 7,8.

post1

De eerste stap om mij aan te melden is zelf mijn gelukscijfer van de dag en de maand in te vullen,  na dat gedaan te hebben (mijn cijfers waren respectievelijk een 7 en een 6) mocht ik door naar het volgende level. Op de volgende pagina moest ik mijn persoonlijke gegevens invullen zodat ik vergeleken kan worden met deelnemers ‘in dezelfde situatie als jij.’ Ook bij deze taak slaag ik met vlag en wimpel en krijg vervolgens dit te zien:

post2

Uit de cijfers kunnen twee conclusies worden getrokken: ten eerste zijn mensen in ‘dezelfde situatie’ als ik zijn ongelukkiger dan de gemiddelde deelnemer en ten tweede, ik ben gelukkiger dan deelnemers die zich in ‘dezelfde situatie’ als ik bevinden. Juist.

Vervolgens komen we terecht in het hoofdmenu. Hier kan je kiezen tussen verschillende tests, het invullen van een ‘geluksdagboek’ en de resultaten van de tests. Ik kies voor de tweede optie en begin aan een dagboek. Stiekem hoop ik dat het gaat om een ‘lief dagboek’-dagboek, maar niets blijkt minder waar. Je vult eerst een ‘dagboek van gisteren’ in met behulp van pictogrammen en vertelt per activiteit hoe lang de activiteit duurde en met wie ik het deed. Om duidelijk te maken hoe mijn zaterdag eruit zag:

post3

Onmiddellijk concludeer ik dat ik het overgrote deel van deze activiteiten alleen doe en dat ik daar maar eens op moet gaan letten. Een andere conclusie die ik trek is dat ik volgens mij nog nooit zoveel tijd heb besteed aan studeren op een zaterdag, in dit geval het uitwerken van een interview. Op de volgende pagina wordt er van mij gevraagd om iedere activiteit te beoordelen qua geluk. Het gelukkigst ben ik tijdens ‘bewegen’, in mijn geval een basketbalwedstrijd spelen, iets wat ik doe met anderen.

Begrijpen

Na het invullen van mijn dagboek begin ik te snappen hoe de Gelukswijzer in elkaar steekt en begrijp ik dat dit wel degelijk kan werken. De activiteiten die je dagelijks doet moet je waarderen en na verloop van tijd kun je duidelijk een trend zien ontstaan in welke dingen jou gelukkig of ongelukkig maken. Het dagboek onthoudt de cijfers die je geeft namelijk. Over anderhalve week zal ik mijn tussentijdse bevindingen bekend maken.

post4

Mijn gemiddelde cijfers na een dag

 

Wil jij ook weten hoe gelukkig jij bent ten opzichte van anderen? En zou jij meer inzicht willen krijgen in jouw geluk? Kijk dan snel op de website van de GeluksWijzer

 


Ruut-Veenhoven

In het buitenland staat hij bekend als The Godfather of Happiness Studies, in Nederland kennen we hem als de geluksprofessor. Ik heb het over de 70-jarige Ruut Veenhoven, pionier in het onderzoek van en naar geluk. Al vierenveertig jaar onderzoekt hij het fenomeen en is er nog lang niet klaar mee. De Hagenaar vond afgelopen week wat tijd voor The Happiness Project. Een korte Q&A.

Q: Waarom bent u ooit begonnen met het onderzoeken van geluk? 

A: Omdat ik het een interessant onderwerp vond. Ik studeerde toentertijd sociologie en veel van mijn medestudenten waren hartstikke links, met grote Che Guevara posters op hun kamer. Zij zagen Cuba en de Sovjet-Unie als het paradijs op aarde. Ik vond het een beetje vreemd dat je, als student sociologie, zo verschrikkelijk ideologisch kon zijn. Toen bedacht ik me dat je kon uitzoeken welke ideologie ‘de beste was’, namelijk door uit te zoeken hoe gelukkig mensen in die landen leven.

Q: …en dat was…in het begin van de jaren 70?

A: Nog eerder zelfs, eind jaren ’60. Mijn eerste publicatie stamt uit het jaar 1969.

Q: Dus u doet al 44 jaar onderzoek naar geluk?

 A: Ja, best lang eigenlijk.

Q:  Wat bent u zoal tegengekomen in uw onderzoek?

A: Nou, best veel eigenlijk, haha.

Q: De hoogtepunten.

A: Uhm…nou, kun je geluk definiëren? Het antwoord is ja, geluk kun je definiëren als levensvoldoening. En dat is wat anders dan van tevoren vaststellen wat gelukkig maakt. Allereerst moet je onderscheid maken tussen de toestand van geluk en de oorzaken van geluk. Die toestand kun je definiëren en als je dat helemaal gedaan hebt kun je dus uitzoeken van wat de oorzaken zijn. Stap twee daarvoor is of je het geluk kunt meten. Dat blijkt goed mogelijk te zijn. Want in deze definitie is geluk iets wat je in gedachten hebt en dingen die je in gedachten hebt kun je gewoon naar vragen…

Q:…en daar kun je dan bijvoorbeeld een cijfer aan geven?

A: Precies, in dat opzicht kun je geluk vergelijken met hoofdpijn. Heb je hoofdpijn ja of nee en hoe erg doet het zeer. De volgende stap is wat maakt nou dat mensen gelukkig zijn? En daaruit blijkt dat de maatschappij ontzettend veel uitmaakt. Alleen anders dan de linkse studenten uit de jaren ’60 dachten, namelijk dat het Westen de bron van ellende was. De mensen in het Westen zijn juist het gelukkigst.

Q: En waar ligt dat aan?

A: Gedeeltelijk aan de gegroeide welvaart, maar voor een belangrijk deel ook aan de vrijheid. In de moderne westerse landen kun je je leven inrichten zoals je wil. Je kunt bijvoorbeeld journalistiek gaan studeren, je kunt je eigen partner uitzoeken, als je homoseksueel bent kun je met een man trouwen en dat maakt dat meer mensen in een leven terecht komt dat bij hun past.

Q: Van welke uitkomst was u het meest verrast?

A: Van veel was ik niet zo verrast. Ik had al lang door dat het paradijs niet achter het IJzeren Gordijn lag. Wat mij wel verraste, is dat ik geen verband vond met inkomensongelijkheid. Mensen in landen als Nederland en Scandinavië zijn het gelukkigst en ik dacht dat dat kwam door de grote inkomensgelijkheid en de sterkte verzorgingsstaat, maar toen ik dat probeerde te bewijzen bleek dat dus niet te kloppen. Ook was ik verrast toen bleek dat geluk niet relatief is. Je hoort vaak dat geluk ligt in het beter zijn dan anderen en dat mensen niet gelukkig kunnen worden omdat er altijd mensen beter zijn dan hun. Ook dat blijkt dus complete onzin te zijn.

Q: We hadden het net even over het cijfer geven aan geluk, hoe gelukkig zijn wij Nederlanders?

A: In Nederland is dat cijfer momenteel een 7,8.

Q: Dat klinkt best hoog.

A: Dat is het ook, het kan uiteraard nog beter, want in Denemarken is dat cijfer een 8,3.

Q: Met welk project bent u momenteel bezig?

A: Meerdere projecten. Een van die projecten is de Gelukswijzer. Stel je woont in Nederland en bent niet zo gelukkig, je geeft jezelf een zesje. Dan zou je willen weten of jouw zesje een zeven zou kunnen zijn. Op de Gelukswijzer vul je in wat voor iemand je bent, hoe gelukkig je bent en dat kun je dan vergelijken met dezelfde soort mensen.

Q: Ik zie dat het dagelijkse gelukscijfer momenteel niet erg hoog is (6,3)

A: Haha, dat zal wel aan het weer liggen.

Q: Hoe word iemand gelukkiger met de Gelukswijzer?

A: Nou er zijn een aantal tools voor. Zo kun je een geluksdagboek gebruiken. Daarin kun je bijhouden wat je gedaan hebt en hoe leuk je dat vond. Dat geeft een beter zicht op dingen die jij wel en niet leuk vindt. En dat kun je vervolgens ook weer vergelijken met andere mensen.

Q: Hoeveel mensen maken er gebruik van de Gelukswijzer?

A: Op het ogenblik zijn er volgens mij rond de zeventigduizend mensen die het gebruiken.

Q: Ten slotte, als u ’s ochtends wakker wordt en in de spiegel kijkt, ziet u dan een gelukkig mens?

A: Nou, ik ben een gemiddelde Nederlander dus ik zit tegen de acht aan hè, haha. Zelfs in de ochtend.

 


money-happiness

Een van de meest veelvoorkomende discussies omtrent geluk is: maakt geld gelukkig? Zijn mensen met dikke auto’s, grachtenpanden en PC Hooftkleding gelukkiger dan Jan Modaal? Door de jaren heen is er veel onderzoek naar gedaan, tijd om achter het antwoord te komen.

Het hebben van geldzorgen is niets iets dat bijdraagt aan het geluk. Het kan zelfs diep ongelukkig maken. Om  balans in je leven te hebben is het prettig dat je voldoende hebt om van te leven. Dit houdt bijvoorbeeld in dat je je woning kunt betalen, dat je de nodige boodschappen kunt doen en kunt voorzien in kleding. Je hoeft niet veel te hebben als het maar genoeg is.

Volgens Harvard-psycholoog Daniel Gilbert maakt geld gelukkig tot een bepaalde hoogte. ‘A little money can buy you a lot of happiness, though a lot of money buys you only a little more happiness’, zegt de geluksdeskundige in een interview met de Harvard GazetteGilbert, tevens schrijver van bestseller Stumblin on Happiness, vertelt ook dat het gaat om de wijze waarop men geld uitgeeft. Zo zijn mensen gelukkiger als ze geld investeren in het geluk van iemand anders, dan wanneer ze spullen voor zichzelf kopen met dat geld.

Tijdelijke werking

Meer geld maakt tijdelijk gelukkiger. In verband genomen met een hoger salaris, zien we dat dit ook betekent dat mensen harder moeten gaan werken, meer uren draaien, meer gespannen zijn en minder tijd hebben voor kwaliteit van leven.

Psycholoog Daniel Kahneman en econoom Alan B. Krueger, beide verbonden aan Princeton University Amerika, trekken op basis van hun onderzoek de conclusie dat een hoog inkomen gelijk staat aan een goed humeur gebaseerd is op en illusie. ‘Mensen met een meer dan gemiddeld inkomen zijn relatief genomen tevreden over hun leven’, legt Kahneman uit. ‘Ze zijn nauwelijks gelukkiger dan anderen voor wat betreft de gelukservaring in het hier en nu. Ze zijn zelfs meer gespannen en besteden minder tijd aan plezierige activiteiten.’

Income-vs-Happiness-e1284121721266

Met een jaarinkomen van 58.000 euro bereik je het plafond van je geluksgevoel. Als je meer geld verdient, kun je wel tevredener worden, maar gelukkiger word je er niet van. Dat concludeerde het snel na een onderzoek met 450 000 deelnemers. ‘Wij concluderen daaruit dat geld tevredenheid koopt, maar geen geluk’, aldus de onderzoekers.

Ruut Veenhoven

In Nederland is prof. dr. Ruut Veenhoven (Erasmus Universiteit) al meer dan twintig jaar bezig met onderzoek naar geluk. Hij onderschrijft de uitkomst van beide onderzoeken: ‘Voor wie heel arm is, maakt geld gelukkig, maar vanaf een bepaald inkomen heeft meer geld geen invloed meer op ons geluk.’

 

 

 



%d bloggers like this: