Ruut-Veenhoven

In het buitenland staat hij bekend als The Godfather of Happiness Studies, in Nederland kennen we hem als de geluksprofessor. Ik heb het over de 70-jarige Ruut Veenhoven, pionier in het onderzoek van en naar geluk. Al vierenveertig jaar onderzoekt hij het fenomeen en is er nog lang niet klaar mee. De Hagenaar vond afgelopen week wat tijd voor The Happiness Project. Een korte Q&A.

Q: Waarom bent u ooit begonnen met het onderzoeken van geluk? 

A: Omdat ik het een interessant onderwerp vond. Ik studeerde toentertijd sociologie en veel van mijn medestudenten waren hartstikke links, met grote Che Guevara posters op hun kamer. Zij zagen Cuba en de Sovjet-Unie als het paradijs op aarde. Ik vond het een beetje vreemd dat je, als student sociologie, zo verschrikkelijk ideologisch kon zijn. Toen bedacht ik me dat je kon uitzoeken welke ideologie ‘de beste was’, namelijk door uit te zoeken hoe gelukkig mensen in die landen leven.

Q: …en dat was…in het begin van de jaren 70?

A: Nog eerder zelfs, eind jaren ’60. Mijn eerste publicatie stamt uit het jaar 1969.

Q: Dus u doet al 44 jaar onderzoek naar geluk?

 A: Ja, best lang eigenlijk.

Q:  Wat bent u zoal tegengekomen in uw onderzoek?

A: Nou, best veel eigenlijk, haha.

Q: De hoogtepunten.

A: Uhm…nou, kun je geluk definiëren? Het antwoord is ja, geluk kun je definiëren als levensvoldoening. En dat is wat anders dan van tevoren vaststellen wat gelukkig maakt. Allereerst moet je onderscheid maken tussen de toestand van geluk en de oorzaken van geluk. Die toestand kun je definiëren en als je dat helemaal gedaan hebt kun je dus uitzoeken van wat de oorzaken zijn. Stap twee daarvoor is of je het geluk kunt meten. Dat blijkt goed mogelijk te zijn. Want in deze definitie is geluk iets wat je in gedachten hebt en dingen die je in gedachten hebt kun je gewoon naar vragen…

Q:…en daar kun je dan bijvoorbeeld een cijfer aan geven?

A: Precies, in dat opzicht kun je geluk vergelijken met hoofdpijn. Heb je hoofdpijn ja of nee en hoe erg doet het zeer. De volgende stap is wat maakt nou dat mensen gelukkig zijn? En daaruit blijkt dat de maatschappij ontzettend veel uitmaakt. Alleen anders dan de linkse studenten uit de jaren ’60 dachten, namelijk dat het Westen de bron van ellende was. De mensen in het Westen zijn juist het gelukkigst.

Q: En waar ligt dat aan?

A: Gedeeltelijk aan de gegroeide welvaart, maar voor een belangrijk deel ook aan de vrijheid. In de moderne westerse landen kun je je leven inrichten zoals je wil. Je kunt bijvoorbeeld journalistiek gaan studeren, je kunt je eigen partner uitzoeken, als je homoseksueel bent kun je met een man trouwen en dat maakt dat meer mensen in een leven terecht komt dat bij hun past.

Q: Van welke uitkomst was u het meest verrast?

A: Van veel was ik niet zo verrast. Ik had al lang door dat het paradijs niet achter het IJzeren Gordijn lag. Wat mij wel verraste, is dat ik geen verband vond met inkomensongelijkheid. Mensen in landen als Nederland en Scandinavië zijn het gelukkigst en ik dacht dat dat kwam door de grote inkomensgelijkheid en de sterkte verzorgingsstaat, maar toen ik dat probeerde te bewijzen bleek dat dus niet te kloppen. Ook was ik verrast toen bleek dat geluk niet relatief is. Je hoort vaak dat geluk ligt in het beter zijn dan anderen en dat mensen niet gelukkig kunnen worden omdat er altijd mensen beter zijn dan hun. Ook dat blijkt dus complete onzin te zijn.

Q: We hadden het net even over het cijfer geven aan geluk, hoe gelukkig zijn wij Nederlanders?

A: In Nederland is dat cijfer momenteel een 7,8.

Q: Dat klinkt best hoog.

A: Dat is het ook, het kan uiteraard nog beter, want in Denemarken is dat cijfer een 8,3.

Q: Met welk project bent u momenteel bezig?

A: Meerdere projecten. Een van die projecten is de Gelukswijzer. Stel je woont in Nederland en bent niet zo gelukkig, je geeft jezelf een zesje. Dan zou je willen weten of jouw zesje een zeven zou kunnen zijn. Op de Gelukswijzer vul je in wat voor iemand je bent, hoe gelukkig je bent en dat kun je dan vergelijken met dezelfde soort mensen.

Q: Ik zie dat het dagelijkse gelukscijfer momenteel niet erg hoog is (6,3)

A: Haha, dat zal wel aan het weer liggen.

Q: Hoe word iemand gelukkiger met de Gelukswijzer?

A: Nou er zijn een aantal tools voor. Zo kun je een geluksdagboek gebruiken. Daarin kun je bijhouden wat je gedaan hebt en hoe leuk je dat vond. Dat geeft een beter zicht op dingen die jij wel en niet leuk vindt. En dat kun je vervolgens ook weer vergelijken met andere mensen.

Q: Hoeveel mensen maken er gebruik van de Gelukswijzer?

A: Op het ogenblik zijn er volgens mij rond de zeventigduizend mensen die het gebruiken.

Q: Ten slotte, als u ’s ochtends wakker wordt en in de spiegel kijkt, ziet u dan een gelukkig mens?

A: Nou, ik ben een gemiddelde Nederlander dus ik zit tegen de acht aan hè, haha. Zelfs in de ochtend.

 

Advertisements